'RE'

Iedere keer als ik een mailtje stuur waarbij ik geen onderwerp vermeld, krijg ik als antwoord RE; Reaction, Return, Respond.

 

Ik kijk naar een werkje van Navid Nuur, (Teheran, 1976; wonend in Den Haag NL) getiteld RE. Op een aquarelpapier is twee maal het deelwoord RE geschreven met een zwarte marker (viltstift). Rechtsboven is het in spiegelbeeld geschreven; linksonder in gewoon schrift. De uiteinden van de letters zijn door lijnen met elkaar verbonden. Reactie volgt op Reactie.

 

 

 

 

 

`Re`

Voor Navid is het van belang te laten zien dat het zwart van de stift veranderlijk is. Zwart is opgebouwd uit verschillende kleuren. Navid heeft de letters regelmatig besproeid met water. De inkt is uitgespoeld naar de bovenkant, gesedimenteerd en uiteengevallen in de oorspronkelijke kleuren. Het geheel oogt als de verbeelding van een in zijn geheel afgestoken kartonnetje lucifers.

‘RE’ staat voor ‘reactie’, maar ook voor ‘her’, ‘terug’. Je kunt vanuit de huidige situatie naar een volgende situatie gaan, maar ook naar een vorige.

Associërend kom ik uit bij allerlei woorden; ik probeer deze woorden te laten refereren aan Navids werk.

Reconstruction: Broken concepts: Een staketsel van repen piepschuim wordt opgebouwd totdat het breekt. Daarna wordt het op een andere manier verder geconstrueerd. Deconstructie wordt reconstructie...

Reflection: In een werk als Try to realise the inception of tomorrow’s new and mint condition hangt Navid het werk met de bewerkte kant tegen de muur. De kleur, de vorm, de boodschap blijven zo onzichtbaar... slechts aan de randen weerkaatst een roze gloed.

Rearrangement: In Only if you let it worden ondervloerplaten gebruikt om de ruimte een nieuwe indeling te geven. De akoestiek van de ruimte verandert en voetstappen laten sporen achter op het enigszins poreuze materiaal. Het binnenkomende zonlicht wordt geabsorbeerd waardoor de platen bruin worden. 

Door de veranderingen die in de ruimte plaatsvinden, wordt de ruimte opnieuw beleefd. Uiteindelijk wordt de ruimte zelf tentoongesteld als je je er door beweegt.

`Broken Concept`

Nuur maakt voortdurend veranderingsprocessen zichtbaar. De energie die vrijkomt van of nodig is voor het veranderen van oerelementen als water, lucht en licht wordt zichtbaar gemaakt aan de hand van kleine voorwerpen uit de woonomgeving. Afhankelijk van hun situatie is de toestand van de voorwerpen vast, vloeibaar of gasvormig. 

Droge letters worden bevochtigd. Als het licht wandel je door een stuk papier van THERE naar HERE, zoals Orpheus door een spiegel loopt, in Cocteau’s gelijknamige film.

Een ijsje - vloeibaar materiaal dat vast wordt bij een temperatuur onder nul graden - gaat smelten en vloeien als het zich in een situatie boven nul bevindt, Vein of Venus. Een kauwgumbal vervormt, door inwerking van vocht of door het malen van tanden, tot een amorfe vorm of wordt met lucht uit de longen opgeblazen tot een ballon.

`Vein of Venus; de ijscomachine`

Er zijn door de eeuwen heen voortdurend kunstenaars geweest die beweging wilden aanduiden. Wat de Westerse kunst betreft denken we aan de Barok. Statische verbeeldingen krijgen door gebruik van diagonale lijnen dynamische uitstraling.

Nieuwe pogingen zien we tijdens het Impressionisme: Er wordt getracht verandering van licht en beweging door luchtvibraties weer te geven. In het kubisme worden meerdere posities samengebracht binnen een beeld. In het futurisme wordt geprobeerd de beweging van machines weer te geven.

Het begrip ‘proces’ heeft zich min of meer in de tweede helft van de 20e eeuw ontwikkeld. Het kan dus ook pas vanaf die periode door kunstenaars zijn verbeeld.

Kunsthistorici plaatsen Nuurs werk binnen de stroming van de conceptuele kunst en zien vanuit dat perspectief Navid’s persoonlijke ‘Arabische touch’. Navid blijkt zelf vooral geïnspireerd door wetenschappers en uitdrukkelijk niet door andere kunstenaars.

Kunstenaars als Nauman en Abramovic gebruiken video en film om bewegingsprocessen weer te geven. Op Nuurs website staan filmpjes waarin hij processen zichtbaar maakt. Maar het zijn toch vooral statische beeldmiddelen waarmee hij bewegingsprocessen weer wil geven. Voor mij is dat de romantische kant van Navid. Toch wordt de overtuigende werking juist tot stand gebracht door de discrepantie tussen het statische van het materiaal en de dynamica van het beeld. Het materiaal wordt dynamisch gemaakt.

Het werk van Nuur is rijk en breed als het leven zelf. De veelomvattendheid en betekenissen ervan zijn niet in één artikel te beschrijven. “Please enjoy... slowly”, schrijft Navid aan het einde van de inleiding van zijn boek ETIOLATION l . Deze aansporing zal ik mij, iedere keer als ik naar zijn werk of documentatie kijk, zeker ter harte nemen.

Vincent van Oss

2009

Pas in 2010 ontdekte ik dat 'Re' ook afgeleid is van de Egyptische Zonnegod 'Ra'.